ĐẠO ĐỨC XUẤT BẢN
Tạp chí Khoa học và Giáo dục (Journal of Science and Education - JSE) cam kết duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về đạo đức xuất bản và tuân thủ các nguyên tắc, hướng dẫn thực hành tốt của Ủy ban Đạo đức Xuất bản (Committee on Publication Ethics - COPE) (https://publicationethics.org/).
JSE cam kết bảo đảm tính toàn vẹn của hồ sơ khoa học, đồng thời duy trì sự minh bạch, công bằng và trách nhiệm trong toàn bộ quá trình nghiên cứu và xuất bản. Tạp chí yêu cầu tác giả, người phản biện, biên tập viên và thành viên Ban Biên tập tuân thủ các nguyên tắc đạo đức sau đây:
1. Tính toàn vẹn trong nghiên cứu
Trung thực và liêm chính học thuật
Tất cả các bài báo gửi đến JSE phải bảo đảm tính khoa học, trung thực và liêm chính. Kết quả nghiên cứu phải được trình bày chính xác, khách quan. Các hành vi bịa đặt dữ liệu, làm sai lệch dữ liệu, thao túng dữ liệu hoặc xuyên tạc kết quả nghiên cứu vì mục đích cá nhân hoặc tổ chức đều bị nghiêm cấm.
Tính nguyên bản và chống đạo văn
Các bản thảo gửi đến JSE phải là công trình nghiên cứu nguyên bản. Việc sử dụng ý tưởng, dữ liệu, văn bản, hình ảnh hoặc các nội dung từ các nguồn khác phải được ghi nhận và trích dẫn phù hợp. Tạp chí sử dụng các công cụ kiểm tra đạo văn nhằm phát hiện và ngăn chặn các hành vi đạo văn hoặc các hình thức vi phạm đạo đức học thuật khác.
Công bố trùng lặp hoặc tái xuất bản
JSE không chấp nhận các bản thảo đã được xuất bản trước đó hoặc đang đồng thời được gửi đến, xem xét tại một tạp chí khác.
2. Quyền tác giả và đóng góp của tác giả (Authorship and Contributorship)
Tiêu chuẩn xác định quyền tác giả
Quyền tác giả chỉ dành cho những cá nhân có đóng góp đáng kể vào việc hình thành ý tưởng, thiết kế nghiên cứu, thực hiện nghiên cứu, phân tích dữ liệu hoặc diễn giải kết quả nghiên cứu, đồng thời tham gia vào việc soạn thảo hoặc chỉnh sửa quan trọng bản thảo.
Tất cả các tác giả được liệt kê trong bài báo phải phê duyệt phiên bản cuối cùng của bản thảo và chịu trách nhiệm đối với toàn bộ nội dung của công trình. Những cá nhân có đóng góp cho nghiên cứu nhưng chưa đáp ứng tiêu chuẩn tác giả cần được ghi nhận phù hợp trong phần Lời cảm ơn (Acknowledgements).
Thay đổi danh sách tác giả
Mọi yêu cầu bổ sung, loại bỏ hoặc thay đổi thứ tự tác giả sau khi gửi bài phải được sự đồng thuận của tất cả các tác giả và có giải trình phù hợp với Ban Biên tập. Tạp chí xem xét các thay đổi về quyền tác giả theo các chuẩn mực đạo đức xuất bản quốc tế.
3. Minh bạch trong nghiên cứu và công bố
Xung đột lợi ích
Tác giả, biên tập viên và người phản biện phải công bố đầy đủ các xung đột lợi ích thực tế hoặc tiềm ẩn, bao gồm các mối quan hệ về tài chính, học thuật, nghề nghiệp hoặc cá nhân có thể ảnh hưởng đến quá trình nghiên cứu, phản biện hoặc xuất bản.
Công bố nguồn tài trợ
Tác giả phải công khai đầy đủ các nguồn tài trợ cho nghiên cứu. Vai trò của các tổ chức tài trợ (nếu có) trong thiết kế nghiên cứu, thu thập dữ liệu, phân tích, diễn giải kết quả và công bố nghiên cứu cần được trình bày minh bạch.
Trách nhiệm xã hội
JSE khuyến khích công bố các nghiên cứu có đóng góp tích cực cho sự phát triển khoa học và xã hội. Các bài báo không được chứa nội dung có thể gây tổn hại đến cá nhân, cộng đồng hoặc xã hội.
4. Quy trình phản biện công bằng và khách quan
Phản biện kín hai chiều
JSE áp dụng quy trình phản biện kín hai chiều (double-blind peer review), trong đó danh tính của tác giả và người phản biện được giữ bí mật nhằm bảo đảm tính công bằng, khách quan và độc lập trong đánh giá.
Tiêu chí đánh giá
Bản thảo được đánh giá dựa trên chất lượng khoa học, tính mới, tính chặt chẽ của phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa học thuật, khả năng ứng dụng và độ tin cậy của dữ liệu.
Quyết định biên tập
Các quyết định biên tập được đưa ra một cách khách quan, minh bạch dựa trên nhận xét của người phản biện, chất lượng học thuật của bản thảo và chính sách xuất bản của Tạp chí. Biên tập viên có quyền chấp nhận, yêu cầu chỉnh sửa hoặc từ chối bản thảo dựa trên kết quả đánh giá.
5. Quyền sở hữu trí tuệ và bảo vệ dữ liệu
Quyền sở hữu trí tuệ
JSE tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của tác giả. Việc sử dụng, sao chép hoặc điều chỉnh các nội dung đã xuất bản phải tuân thủ các quy định về bản quyền và giấy phép sử dụng.
Bảo vệ dữ liệu
Tác giả phải bảo đảm tính bảo mật và bảo vệ các dữ liệu nghiên cứu nhạy cảm. Các nghiên cứu có sự tham gia của con người phải tuân thủ các yêu cầu về đạo đức nghiên cứu, quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu.
6. Đính chính, bày tỏ quan ngại và rút bài sau xuất bản
JSE cam kết duy trì tính chính xác và toàn vẹn của hồ sơ khoa học đã được công bố.
Đính chính sau xuất bản
Khi phát hiện sai sót sau khi bài báo được xuất bản, Tạp chí sẽ xem xét công bố thông báo đính chính hoặc các hình thức xử lý phù hợp nhằm bảo đảm tính chính xác và tin cậy của hồ sơ khoa học.
Bày tỏ quan ngại và rút bài
Trong trường hợp phát hiện các vấn đề nghiêm trọng liên quan đến tính toàn vẹn nghiên cứu, vi phạm đạo đức hoặc sai phạm trong nghiên cứu, JSE có thể công bố thông báo quan ngại hoặc rút bài báo khi cần thiết.
Mọi quyết định xử lý sau xuất bản được thực hiện minh bạch và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm hướng dẫn của COPE.
7. Quyền lợi và khả năng tiếp cận của độc giả
Chất lượng nội dung xuất bản
JSE cam kết công bố các công trình nghiên cứu có chất lượng cao, tạo ra những đóng góp có ý nghĩa về mặt học thuật và thực tiễn.
Truy cập mở và khả năng tiếp cận
Tạp chí hỗ trợ mô hình xuất bản truy cập mở, thúc đẩy khả năng tiếp cận, phổ biến và trích dẫn rộng rãi các kết quả nghiên cứu đã công bố.
Phản hồi từ độc giả
Độc giả được khuyến khích gửi ý kiến, câu hỏi hoặc phản hồi liên quan đến các bài báo đã xuất bản. Ban Biên tập sẽ tiếp nhận, xem xét và phản hồi các ý kiến này một cách phù hợp, minh bạch.
8. Trách nhiệm của Biên tập viên và Ban Biên tập
Giám sát quy trình biên tập
Biên tập viên và thành viên Ban Biên tập có trách nhiệm bảo đảm toàn bộ quy trình biên tập và xuất bản tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức của Tạp chí và các thông lệ quốc tế.
Xử lý khiếu nại về đạo đức
Các khiếu nại liên quan đến đạo văn, tranh chấp quyền tác giả, xung đột lợi ích, vấn đề trong quá trình phản biện hoặc các hành vi vi phạm đạo đức khác sẽ được xem xét công bằng, bảo mật và minh bạch theo hướng dẫn của COPE.
Nâng cao năng lực chuyên môn
Biên tập viên và thành viên Ban Biên tập cam kết thường xuyên cập nhật kiến thức về đạo đức xuất bản và các tiêu chuẩn quốc tế nhằm duy trì chất lượng và tính toàn vẹn của Tạp chí.
9. Nghiên cứu có sự tham gia của con người và động vật
Đối với các nghiên cứu có liên quan đến con người, dữ liệu cá nhân hoặc động vật, tác giả phải tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức, quy định pháp lý và yêu cầu của các cơ quan có thẩm quyền.
Phê duyệt đạo đức nghiên cứu
Tác giả có trách nhiệm xin phê duyệt của hội đồng đạo đức hoặc cơ quan đánh giá đạo đức phù hợp khi cần thiết và cung cấp các thông tin liên quan về việc phê duyệt đạo đức.
Sự đồng thuận tham gia nghiên cứu
Đối với nghiên cứu có sự tham gia của con người, tác giả phải bảo đảm đã có sự đồng thuận đầy đủ của người tham gia và quyền riêng tư, tính bảo mật của họ được bảo vệ.
Nghiên cứu trên động vật
Các nghiên cứu sử dụng động vật phải tuân thủ các hướng dẫn quốc tế về đối xử nhân đạo và bảo vệ phúc lợi động vật. Tác giả cần cung cấp thông tin về phê duyệt đạo đức và quy trình chăm sóc động vật khi áp dụng.
10. Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ hỗ trợ AI
Tác giả có thể sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc công nghệ hỗ trợ AI trong quá trình chuẩn bị bản thảo với điều kiện sử dụng có trách nhiệm và minh bạch.
Các công cụ AI không được liệt kê là tác giả bài báo vì không thể chịu trách nhiệm về nội dung, tính chính xác, tính toàn vẹn hoặc các khía cạnh đạo đức của công trình.
Tác giả hoàn toàn chịu trách nhiệm kiểm chứng tính chính xác của thông tin, tài liệu tham khảo, phân tích dữ liệu, diễn giải và kết luận trong các bản thảo có sử dụng sự hỗ trợ của AI.
Việc sử dụng AI có đóng góp đáng kể vào quá trình chuẩn bị bản thảo, bao gồm tạo nội dung, phân tích dữ liệu hoặc cải thiện ngôn ngữ, cần được công bố minh bạch.
11. Tính sẵn có của dữ liệu và minh bạch nghiên cứu
Tác giả cần cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết để có thể kiểm chứng và tái lập kết quả nghiên cứu.
Khi phù hợp, tác giả được khuyến khích chia sẻ dữ liệu nghiên cứu, vật liệu và phương pháp liên quan với độc giả, trên cơ sở tuân thủ các yêu cầu về đạo đức, pháp lý và bảo mật.
Tác giả được khuyến khích bổ sung Tuyên bố về khả năng truy cập dữ liệu (Data Availability Statement), trong đó nêu rõ dữ liệu hỗ trợ kết quả nghiên cứu có được cung cấp hay không và cách thức tiếp cận dữ liệu.
12. Khiếu nại và kháng nghị
Tác giả có quyền gửi kháng nghị đối với quyết định biên tập nếu cho rằng quyết định đó dựa trên đánh giá không phù hợp, sai sót về thông tin hoặc vấn đề trong quy trình xử lý.
Các khiếu nại và kháng nghị liên quan đến quá trình xử lý bản thảo, phản biện, quyết định biên tập hoặc các vấn đề đạo đức cần được gửi đến Văn phòng Tạp chí kèm theo giải trình rõ ràng và các thông tin hỗ trợ liên quan.
Tất cả các khiếu nại và kháng nghị sẽ được xem xét một cách công bằng, bảo mật và minh bạch theo hướng dẫn của COPE.