1. MỤC TIÊU VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA PHẢN BIỆN
Quy trình phản biện của tạp chí Khoa học và Giáo dục (JSE) có vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng các bài báo khoa học trước khi xuất bản. Mục tiêu chính của phản biện là:

• Xác minh tính xác thực: Kiểm tra độ chính xác, trung thực của nội dung nghiên cứu.
• Đánh giá tính mới: Xác định giá trị khoa học của bài báo, đảm bảo bài báo mang lại đóng góp mới cho ngành.
• Đảm bảo chất lượng và tính khả thi: Đánh giá phương pháp nghiên cứu và kết quả có được trình bày rõ ràng và có thể tái lập hay không.

2. QUY TRÌNH PHẢN BIỆN KÍN HAI CHIỀU (DOUBLE-BLIND PEER REVIEW)
Tạp chí áp dụng quy trình phản biện kín hai chiều. Điều này có nghĩa là:

• Người phản biện không biết danh tính của tác giả.
• Tác giả không biết danh tính của người phản biện.

Mục đích của quy trình này là giữ cho quá trình đánh giá được khách quan và công bằng, tránh các xung đột lợi ích có thể xảy ra.
3. QUY TRÌNH PHẢN BIỆN CỤ THỂ
Bước 1: Kiểm tra ban đầu từ Ban biên tập
Ngay sau khi bài báo được nộp, Ban biên tập sẽ thực hiện kiểm tra sơ bộ để xác định tính phù hợp của bài báo với phạm vi của tạp chí, bao gồm:

• Độ mới của bài báo.
• Cấu trúc và định dạng theo yêu cầu của tạp chí.
• Kiểm tra đạo văn bằng các công cụ kiểm tra trực tuyến.

Nếu bài báo không đáp ứng yêu cầu cơ bản, tác giả sẽ được thông báo để điều chỉnh hoặc bài báo sẽ bị từ chối.
Bước 2: Lựa chọn người phản biện
Ban biên tập sẽ mời ít nhất hai người phản biện có chuyên môn trong lĩnh vực liên quan. Người phản biện được chọn dựa trên các yếu tố sau:

• Chuyên môn sâu: Phản biện phải có kiến thức và kinh nghiệm về lĩnh vực mà bài báo đề cập.
• Độc lập: Không có mối liên hệ trực tiếp hoặc xung đột lợi ích với tác giả.
• Kinh nghiệm phản biện: Đã từng tham gia phản biện cho các tạp chí khoa học quốc tế hoặc quốc gia.

Bước 3: Tiến hành phản biện
Người phản biện sẽ nhận được toàn bộ bài báo cùng với hướng dẫn đánh giá. Quá trình phản biện thường kéo dài từ 2 đến 4 tuần và bao gồm các bước sau:

• Đọc toàn bộ bài báo: Phản biện cần đọc kỹ lưỡng toàn bộ nội dung bài báo để nắm bắt các điểm quan trọng.
• Đánh giá theo tiêu chí: Người phản biện sẽ xem xét bài báo dựa trên các tiêu chí sau:
  1. Độ mới và tính quan trọng của vấn đề nghiên cứu: Liệu nghiên cứu có mang lại đóng góp mới cho ngành không?
  2. Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu có hợp lý và rõ ràng không? Các công cụ và quy trình thu thập dữ liệu có đáng tin cậy không?
  3. Phân tích và kết quả: Kết quả có được trình bày một cách logic và dễ hiểu không? Có sự nhất quán giữa dữ liệu và kết luận không?
  4. Kết luận: Kết luận có hỗ trợ các phát hiện của nghiên cứu không?
  5. Chất lượng trình bày: Bài báo có được trình bày logic và dễ theo dõi không? Các hình ảnh, bảng biểu và biểu đồ có rõ ràng và dễ hiểu không?

Bước 4: Phản hồi từ người phản biện
Sau khi hoàn thành đánh giá, người phản biện sẽ cung cấp các nhận xét chi tiết, bao gồm các điểm mạnh, yếu của bài báo, các phần cần sửa đổi, và đề xuất cụ thể để giúp cải thiện chất lượng bài viết. Người phản biện sẽ đưa ra một trong các quyết định sau:

• Chấp nhận: Bài báo phù hợp để xuất bản ngay mà không cần sửa đổi.
• Chấp nhận với sửa đổi nhỏ: Bài báo có thể xuất bản sau khi tác giả thực hiện một số chỉnh sửa nhỏ.
• Yêu cầu sửa đổi lớn: Bài báo cần sửa đổi lớn trước khi tiếp tục quy trình đánh giá.
• Từ chối: Bài báo không đạt yêu cầu để xuất bản và nên bị từ chối.

Bước 5: Quyết định của Ban biên tập
Ban biên tập sẽ xem xét các ý kiến của người phản biện và đưa ra quyết định cuối cùng:

• Chấp nhận xuất bản: Nếu bài báo được người phản biện đồng ý và đạt tiêu chuẩn.
• Yêu cầu sửa đổi: Nếu bài báo cần sửa đổi nhỏ hoặc lớn, tác giả sẽ nhận được hướng dẫn cụ thể để sửa chữa.
• Từ chối: Nếu bài báo không đạt yêu cầu hoặc không phù hợp với tạp chí.

Bước 6: Sửa đổi và nộp lại
Nếu bài báo cần chỉnh sửa, tác giả sẽ có khoảng thời gian nhất định để hoàn thành các yêu cầu chỉnh sửa và nộp lại bài báo qua hệ thống. Sau đó, Ban biên tập có thể yêu cầu người phản biện đánh giá lại nếu cần thiết. Nếu bài báo được chấp nhận sau khi sửa đổi, nó sẽ chuyển sang giai đoạn chuẩn bị xuất bản.
4. YÊU CẦU ĐỐI VỚI NGƯỜI PHẢN BIỆN
Khi nhận được yêu cầu phản biện, người phản biện cần đảm bảo:

• Tính chuyên môn: Người phản biện chỉ nhận phản biện những bài báo thuộc lĩnh vực mà họ có kiến thức chuyên môn.
• Tính khách quan và công bằng: Người phản biện phải đánh giá bài báo một cách khách quan, không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ yếu tố cá nhân nào.
• Bảo mật thông tin: Người phản biện không được sử dụng thông tin từ bài báo cho mục đích cá nhân và phải giữ bí mật tuyệt đối về nội dung bài báo cũng như danh tính của tác giả.
• Tuân thủ thời hạn: Người phản biện cần hoàn thành quá trình đánh giá trong thời hạn được quy định (thường là 2-4 tuần). Nếu không thể, họ cần thông báo kịp thời để Ban biên tập tìm người thay thế.

5. ĐẠO ĐỨC NGHIÊN CỨU TRONG QUÁ TRÌNH PHẢN BIỆN
Tạp chí Khoa học và Giáo dục (JSE) yêu cầu tất cả các bên liên quan đến quá trình phản biện tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghiên cứu, bao gồm:

• Tránh xung đột lợi ích: Người phản biện phải từ chối nếu họ có bất kỳ mối liên hệ cá nhân hay lợi ích nào với tác giả hoặc nghiên cứu.
• Tôn trọng quyền tác giả: Người phản biện phải tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của tác giả và không được phép sao chép, sử dụng bất kỳ phần nào của bài báo trước khi được xuất bản.
• Đánh giá trung thực: Người phản biện phải cung cấp phản hồi một cách trung thực, khách quan, và có trách nhiệm, tránh mọi hành vi gây ảnh hưởng xấu đến danh tiếng của tác giả hoặc tạp chí.

6. LIÊN HỆ VỚI BAN BIÊN TẬP
Nếu có bất kỳ câu hỏi hoặc yêu cầu hỗ trợ nào, người phản biện có thể liên hệ với Ban biên tập qua:

• Email: tapchi@dhsphue.edu.vn
• Số điện thoại: +84-234 3825004
• Địa chỉ: Phòng Khoa học Công nghệ và Hợp tác Quốc tế, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, 34 Lê Lợi, TP Huế