Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật nhân giống vô tính cây Xích đồng nam (Clerodendrum paniculatum) bằng phương pháp giâm hom

Abstract

This study was conducted to determine the optimal technical conditions for the asexual reproduction of Clerodendrum paniculatum by stem cuttings, contributing to the conservation and development of this medicinal plant resource. The experiment was arranged in a completely randomized design to evaluate the effects of α-naphthaleneacetic acid (α-NAA) concentrations (0, 50, 100, 150, and 200 ppm), cutting length (2–10 cm), cutting type (basal, middle, and apical cuttings), and growth media (100% soil; 50% soil : 50% sand; 100% sand) on rooting ability, sprouting rate, survival rate, and seedling growth after 12 weeks. The results showed that α-NAA treatment significantly improved rooting ability, survival rate, and seedling quality compared with the control. Among the tested concentrations, 100 ppm produced the best results, with 1.53 shoots per cutting, 5.01 leaves per shoot, and 6.25 roots per cutting. A cutting length of 8 cm (3–4 nodes) was the most suitable for propagation, producing vigorous seedlings with an average of 1.39 shoots per cutting, 4.54 leaves per shoot, and 5.01 roots per cutting. Among the three types of cuttings, basal cuttings exhibited the best growth performance, with 1.52 shoots per cutting, 5.05 leaves per shoot, and 15.25 roots per cutting. Regarding the growth medium, the mixture of 50% soil and 50% sand was the most suitable for seedling growth and development, with sprouting, rooting, and survival rates all exceeding 90% and superior shoot quality compared with the other media. These findings provide a technical basis for the large-scale propagation of C. paniculatum by stem cuttings, contributing to the sustainable utilization and development of this medicinal plant species.

Tóm tắt

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định các điều kiện kỹ thuật tối ưu cho nhân giống vô tính cây Xích đồng nam (Clerodendrum paniculatum) bằng phương pháp giâm hom, góp phần bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên nhằm đánh giá ảnh hưởng của nồng độ α-naphthaleneacetic acid (α-NAA) (0, 50, 100, 150 và 200 ppm), chiều dài hom (2–10 cm), loại hom (hom gốc, hom thân, hom ngọn) và loại giá thể (100% đất; 50% đất : 50% cát; 100% cát) đến khả năng ra rễ, bật mầm, tỷ lệ sống và sinh trưởng của cây giống sau 12 tuần. Kết quả cho thấy xử lý α-NAA cải thiện rõ rệt khả năng ra rễ, tỷ lệ sống và chất lượng cây giống so với đối chứng, trong đó nồng độ 100 ppm cho hiệu quả tốt nhất với số chồi đạt 1,53 chồi/hom, 5,01 lá/chồi và 6,25 rễ/hom. Chiều dài hom 8 cm (3–4 mắt mầm) là thích hợp nhất cho nhân giống, cây giống sinh trưởng tốt với số chồi trung bình 1,39 chồi/hom, 4,54 lá/chồi và 5,01 rễ/hom. Trong ba loại hom khảo sát, hom gốc cho khả năng sinh trưởng tốt nhất với 1,52 chồi/hom, 5,05 lá/chồi và 15,25 rễ/hom. Về giá thể, hỗn hợp 50% đất : 50% cát thích hợp nhất cho sự sinh trưởng và phát triển của cây giống, với các tỷ lệ bật mầm, ra rễ và sống đều đạt trên 90% và chất lượng chồi cao hơn so với các giá thể còn lại. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở kỹ thuật cho việc nhân giống cây Xích đồng nam bằng phương pháp giâm hom ở quy mô lớn, góp phần khai thác và sử dụng bền vững loài cây dược liệu này.