Đặc điểm tăng trưởng chiều dài - khối lượng và hệ số trạng thái của loài Glyptothorax hainanensis tại Khu bảo tồn thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong, Quảng Trị

Abstract

This study evaluated the size structure, length - weight relationship (LWR), and variation in condition of Glyptothorax hainanensis in the Dong Chau - Khe Nuoc Trong Nature Reserve, Quang Tri Province, Central Vietnam. A total of 34 specimens were collected and classified into two size groups: Group 1 (6.0 - 8.0 cm; n = 19) and Group 2 (8.0 - 10.0 cm; n = 15). The LWR analysis indicated that G. hainanensis in both size groups exhibited isometric growth (b = 3.0; p > 0.05). However, clear differences in patterns of energy accumulation were observed between developmental stages. The smaller fish exhibited a relatively uniform and concentrated growth pattern, described by the equation W = 0.015TL²·⁶⁹⁸, whereas the larger fish tended to show greater elongation of the body and wider data dispersion, with the relationship described by W = 0.029TL²·³⁹⁴. In contrast, the relative condition factor (K) remained stable between the two size groups, with mean values close to the reference value of 1.0 (Group 1: 1.004; Group 2: 0.998; p > 0.05), indicating a favorable physiological condition of the population, which may be associated with relatively stable and resource-rich upstream habitats. Pairwise correlation analysis revealed no significant linear association between K and total length (r = -0.007; p > 0.05). Meanwhile, the correlation between K and body weight was statistically significant in the smaller size group (r = 0.467) but not in the larger group (r = 0.507; p > 0.05), potentially reflecting the influence of physiological processes, such as sexual maturation, during the adult stage. This study provides quantitative baseline data on the growth and condition of this native fish species and contributes to ichthyological knowledge and the scientific basis for monitoring the ecological quality of aquatic habitats in the North Central Coast of Vietnam.

Tóm tắt

Nghiên cứu này đánh giá cấu trúc kích thước, mô hình tương quan chiều dài - khối lượng (LWR) và biến động thể trạng của loài cá bám đá Glyptothorax hainanensis tại Khu bảo tồn thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong, Quảng Trị. Tổng số 34 cá thể thu thập được phân chia thành 2 nhóm kích thước: Nhóm 1 (6,0 - 8,0 cm; n = 19) và Nhóm 2 (8,0 - 10,0 cm; n = 15). Kết quả phân tích LWR khẳng định loài G. hainanensis thuộc cả hai nhóm đều tuân theo quy luật tăng trưởng đẳng hình (b = 3,0; p > 0,05). Tuy nhiên, có sự phân hóa rõ rệt về tích lũy năng lượng theo giai đoạn phát triển: Nhóm cá nhỏ có mô hình tăng trưởng đồng đều và tập trung (), trong khi nhóm cá lớn có xu hướng kéo dài thân và dữ liệu phân tán rộng (). Ngược lại, hệ số trạng thái tương đối (K) duy trì sự ổn định bền vững giữa hai nhóm kích thước với giá trị trung bình tiệm cận mức chuẩn 1,0 (Nhóm 1: 1,004; Nhóm 2: 0,998; p > 0,05), phản ánh tình trạng sinh lý tối ưu của quần thể, vốn thường gắn liền với các sinh cảnh thượng nguồn giàu nguồn lợi và ổn định. Phân tích ma trận tương quan cặp đã cho thấy tính độc lập tuyến tính giữa hệ số (K) và chiều dài tổng (r = -0,007; p > 0,05). Đồng thời, mối tương quan cặp K - W đạt ý nghĩa thống kê ở nhóm cá nhỏ (*r = 0,467) nhưng không ý nghĩa ở nhóm cá lớn (r = 0,507; p > 0,05), điều này có thể được giải thích do sự chi phối của các yếu tố sinh lý (như sự thành thục sinh dục) ở pha trưởng thành. Nghiên cứu cung cấp dữ liệu định lượng nền tảng quan trọng cho lý thuyết Ngư học về cá bản địa, đồng thời là cơ sở khoa học hỗ trợ giám sát chất lượng sinh cảnh thủy vực vùng Bắc Trung Bộ.