Hoang Chi Hieu * and Huynh To Minh Chau

* Corresponding author: (hoangchihieu@dhsphue.edu.vn)

Abstract

According to the Geneva Agreement (July 21, 1954), Vietnam was temporarily divided into two regions, Hien Luong River—at the 17th parallel serving as the provisional military demarcation line. Under the support of the US, Ngo Dinh Diem’s government in the South refused to hold a general election to reunify the country and severed relations between the two regions. However, in the demilitarized zone, economic activities continued to be implemented until the end of 1958. These activities not only helped stabilize the lives of people on both sides of the demarcation line but also maintained the communication between the two regions during the time of national division. Through clarifying the economic exchange activities in the demarcation zone in terms of travel, trade volume, goods, and prices, this article draws some observations on the relationship between North and South Vietnam during the years 1954–1958.
Keywords: Economic exchange, Demarcation line, North Vietnam, South Vietnam, Vietnam

Tóm tắt

Với Hiệp định Genève (21-7-1954), Việt Nam tạm chia thành hai miền, lấy sông Hiền Lương - Vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời. Dưới sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ, chính quyền Ngô Đình Diệm ở miền Nam đã cự tuyệt tổ chức tổng tuyển cử để tái thống nhất đất nước và cắt đứt quan hệ giữa hai miền. Tuy nhiên, tại khu vực giới tuyến, hoạt động trao đổi kinh tế vẫn được duy trì cho đến cuối năm 1958. Hoạt động này không chỉ góp phần ổn định đời sống nhân dân ở hai bên giới tuyến mà còn giúp duy trì liên lạc giữa hai miền trong bối cảnh đất nước bị chia cắt. Thông qua việc làm rõ tình hình trao đổi kinh tế ở khu vực giới tuyến trên các phương diện như tình hình đi lại và kim ngạch buôn bán, mặt hàng và giá cả, bài báo rút ra một số nhận xét về quan hệ giữa hai miền Bắc Nam Việt Nam những năm 1954-1958.
Từ khóa: Trao đổi kinh tế, Giới tuyến, Miền Bắc, Miền Nam, Việt Nam

Article Details

References

Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Vĩnh Linh. (2020). Lịch sử Đảng bộ huyện Vĩnh Linh (Tập 1, 1930–1975). Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật.

Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa. (2010). Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa, 1954–1975 (Tái bản). Thanh Hóa: Nhà xuất bản Thanh Hóa.

Ban Chấp hành Đảng ủy Khu vực Vĩnh Linh. (1955). Báo cáo tình hình công tác quan hệ Bắc–Nam và bảo đảm quy chế phi quân sự trong một năm qua (Số 592/BC-QHBN). Quảng Trị: Phòng Lưu trữ Văn phòng Tỉnh ủy (cặp 07, hồ sơ 79).

Ban Chấp hành Đảng ủy Khu vực Vĩnh Linh. (1956). Báo cáo tình hình Khu vực Vĩnh Linh trong 8 tháng qua (9-1956). Quảng Trị: Ban Tuyên giáo Huyện ủy Vĩnh Linh (cũ).

Ban Chấp hành Đảng ủy Khu vực Vĩnh Linh. (1958). Báo cáo tình hình năm 1958 (ngày 03-12-1958). Quảng Trị: Phòng Lưu trữ Văn phòng Tỉnh ủy (cặp 07, hồ sơ 79).

Ban Quan hệ Bắc Nam Trung ương. (1956). Báo cáo tình hình công tác vận động lập lại quan hệ bình thường Bắc–Nam 3 tháng đầu năm 1956 (Số 905/BC-MN). Hà Nội: Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III (Phông Tổng cục Bưu điện, hộp 18, hồ sơ 328).

Herring, G. C. (2004). Cuộc chiến dài ngày của nước Mỹ và Việt Nam, 1950–1975 (Phạm Ngọc Thạch, dịch). Hà Nội: Nhà xuất bản Công an Nhân dân.

Hoàng, C. H. (2017). Thống nhất đất nước thời kỳ Chiến tranh Lạnh: Trường hợp Đức, Triều Tiên và Việt Nam. Tạp chí Lịch sử Quân sự, (7).

Hoàng, C. H. (2024). Khu phi quân sự – Vĩ tuyến 17 (1954–1967) (In lần thứ ba). Huế: Nhà xuất bản Thuận Hóa.

Lưu, V. L. (1996). Năm mươi năm ngoại giao Việt Nam, 1945–1995 (Tập 1: Ngoại giao Việt Nam 1945–1975). Hà Nội: Nhà xuất bản Công an Nhân dân.

Nguyễn, C. (1955). Tình hình và nhận định. Thành phố Hồ Chí Minh: Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II (Phông Đệ ICH 4020).

Nhiều tác giả. (2000). Ngọn cờ cách mạng công khai cắm tại Sài Gòn (1955–1958). Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.

Phạm, M. C., & Vương, Q. H. (2009). Kinh tế Việt Nam: Thăng trầm và đột phá. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.

Phòng Giao dịch mua bán Bắc Nam Liên khu 4 – Tổ Vĩnh Linh. (1955). Báo cáo giá 5 ngày từ 1 đến 5-11-1955 (Số 436-VG/VL, ngày 05-11-1955). Quảng Trị: Trung tâm Lưu trữ Lịch sử tỉnh.

Ủy ban Hành chính Khu vực Vĩnh Linh. (1957). Báo cáo tình hình đi lại giữa hai miền, đời sống cán bộ đồng bào miền Nam ở Khu vực Vĩnh Linh trong năm 1956 (ngày 01-01-1957). Quảng Trị: Trung tâm Lưu trữ Lịch sử tỉnh.

Viện Sử học. (2014). Lịch sử Việt Nam (Tập 12: 1954–1965). Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.