VỞ KỊCH HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT CỦA LƯU QUANG VŨ NHÌN TỪ THỦ PHÁP VIẾT LẠI

Abstract

Composing poetry, writing short stories, doing journalism, it seems that in any field, Luu Quang Vu has made an indelible mark.  However, in the memory of many people, Luu Quang Vu’s name is associated with the flourishing of Vietnamese drama in the 80s of the 20th century.  In particular, in the last five years of his life, he brought to the stage a strong revival, even “làm mưa làm gió trên sân khấu nhất là sân khấu hội diễn” (storming on stage, especially the performance stage) (Tat Thang). The attractiveness and allure of Luu Quang Vu’s drama lie first of all in its commitment, predictability, dialogue, and aspiration for innovation.  In addition to some plays created by the author entirely based on his own living experiences, intellectual knowledge and artistic talent, or inspired by the materials of the mass media, the works of other authors, others are derived from folk tales.  It was an opportunity for Luu Quang Vu’s pen to flourish when the author furnished many new ideas and new messages for stories that seemed to having been outdated. This article selects the play “Truong Ba’s soul, the butcher’s skin”, to study in the light of intertextual theory. Applying intertextual theory to research practice not only has the effect of connecting the play with the lower version – the folk fairy tale of the same name to find multidimensional echoes but also contributes to affirming talent, the unique creativity of Luu Quang Vu

Tóm tắt

Sáng tác thơ, viết truyện ngắn, làm báo, dường như ở lĩnh vực nào Lưu Quang Vũ cũng tạo được dấu ấn khó phaiờ. Tuy nhiên, trong kí ức của nhiều người, tên tuổi của Lưu Quang Vũ gắn liền với sự khởi sắc của kịch Việt Nam những năm 80 thế kỉ XX. Đặc biệt, trong vòng 5 năm cuối đời, ông đã mang đến cho sân khấu một cuộc phục sinh mạnh mẽ. Sức hấp dẫn và khả năng thu hút của kịch Lưu Quang Vũ trước hết nằm ở tính dấn thân, tính dự báo, tính đối thoại và khát vọng đổi mới. Bên cạnh những vở kịch do tác giả sáng tạo dựa trên vốn sống, vốn tri thức và tài năng nghệ thuật của bản thân hoặc lấy cảm hứng từ tư liệu trên các phương tiện thông tin đại chúng, từ tác phẩm của các tác giả khác còn có một bộ phận được khơi nguồn từ truyện cổ dân gian. Đó là cơ hội để ngòi bút Lưu Quang Vũ thăng hoa khi tác giả tái sinh nhiều ý tưởng mới, thông điệp mới cho những câu chuyện vốn đã trở thành xưa cũ. Bài viết chọn vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt để nghiên từ ánh sáng của lý thuyết liên văn bản. Qua bài viết, chúng tôi muốn thể nghiệm một hướng tiếp cận mới nhằm tìm kiếm những đồng vọng đa chiều với hạ bản, khẳng định, tôn vinh những đóng góp mới mẻ mang đậm tính thời sự mà Lưu Quang Vũ đã gửi tặng cuộc đời. Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi sử dụng linh hoạt 2 phương pháp chủ yếu: liên văn bản và so sánh – đối chiếu, tập trung làm rõ thủ pháp chuyển vị về nội dung và chuyển vị về hình thức trong vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt, góp phần khẳng định tài năng, sức sáng tạo độc đáo của Lưu Quang Vũ