Phát triển năng lực giao tiếp đa phương thức cho học sinh lớp 4 và 5 qua hoạt động nói và nghe trong môn Tiếng Việt

Abstract

This paper examines the development of multimodal communication competence for Grade 4 and Grade 5 students through speaking and listening activities in Vietnamese language education, in accordance with the 2018 General Education Curriculum of Vietnam. Drawing on theoretical frameworks of communicative competence and multimodal communication, the study highlights the central role of speaking and listening as integrative activities that combine multiple modes of meaning-making, including spoken language, images, sounds, gestures, and supportive media. Through an analysis of the learning objectives and the content of speaking and listening activities in the Grade 4 and Grade 5 Vietnamese textbooks (Kết nối tri thức với cuộc sống series), the study identifies significant potential for fostering students’ multimodal communication competence. On this basis, the paper proposes several pedagogical measures to enhance the effectiveness of speaking and listening instruction within a competency-based approach, thereby contributing to the improvement of Vietnamese language teaching at the primary level in contemporary educational contexts.

Tóm tắt

Bài báo nghiên cứu việc phát triển năng lực giao tiếp đa phương thức cho học sinh lớp 4 và lớp 5 thông qua hoạt động nói và nghe trong môn Tiếng Việt, trên cơ sở định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018a). Dựa trên khung lý luận về năng lực giao tiếp và giao tiếp đa phương thức, bài viết làm rõ vai trò của nói và nghe như những hoạt động trung tâm trong việc tích hợp các phương thức biểu đạt như ngôn ngữ nói, hình ảnh, âm thanh, cử chỉ và các phương tiện hỗ trợ. Thông qua phân tích yêu cầu cần đạt và nội dung dạy học nói và nghe trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 4 và 5 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống), nghiên cứu cho thấy tiềm năng lớn trong việc hình thành và phát triển năng lực giao tiếp đa phương thức cho học sinh. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số biện pháp sư phạm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học nói và nghe theo định hướng phát triển năng lực, góp phần cải thiện chất lượng dạy học môn Tiếng Việt ở tiểu học trong bối cảnh giáo dục hiện đại.