Trương Thị Phương *

* Người chịu trách nhiệm về bài viết: (truongphuongvsh@gmail.com)

Abstract

The chemical warfare conducted by the U.S. military in Southern Vietnam (1961–1971) stands as one of the most extensive and prolonged campaigns involving the use of chemical agents in the history of modern warfare. By synthesizing historical data, this article highlights the profound impacts of chemical warfare on tropical forest ecosystems, soil resources, water quality, and biodiversity in Southern Vietnam. These environmentally devastating consequences have persisted for decades. Furthermore, the paper analyzes the long-term effects of Dioxin on human health, including chronic illnesses, reproductive disorders, congenital malformations, and hereditary effects across generations. Consequently, it affirms that the aftermath of chemical warfare is not merely a historical issue but an enduring challenge in terms of public health, environmental protection, and humanitarian efforts. These issues, therefore, require sustained collaboration among scientific research, policymaking, and international cooperation.
Keywords: Chemical warfare, Agent Orange, War legacy, Southern Vietnam

Tóm tắt

Chiến tranh hóa học do Hoa Kỳ tiến hành tại miền Nam Việt Nam (1961–1971) là một trong những chiến dịch sử dụng chất độc hóa học có quy mô và thời gian kéo dài nhất trong lịch sử chiến tranh hiện đại. Trên cơ sở tổng hợp các nguồn tư liệu, bài viết chỉ ra những hậu quả nghiêm trọng của chiến tranh hóa học đối với hệ sinh thái rừng nhiệt đới, tài nguyên đất, nguồn nước và đa dạng sinh học ở miền Nam Việt Nam, để lại những hệ lụy môi trường kéo dài nhiều thập niên sau chiến tranh. Đồng thời, bài viết phân tích những hậu quả lâu dài của Dioxin đối với sức khỏe con người, bao gồm các bệnh mạn tính, rối loạn sinh sản, dị tật bẩm sinh và di chứng di truyền qua nhiều thế hệ. Qua đó, khẳng định hậu quả của chiến tranh hóa học không chỉ là vấn đề lịch sử mà còn là thách thức lâu dài về y tế, môi trường và nhân đạo, đòi hỏi sự phối hợp bền vững giữa nghiên cứu khoa học, chính sách và hợp tác quốc tế trong công tác khắc phục hậu quả.
Từ khóa: Chiến tranh hóa học, Chất độc Dacam/Dioxin, Hậu quả chiến tranh, Miền Nam Việt Nam

Article Details

Tài liệu tham khảo

Báo Điện tử Chính phủ. (2012, February 1). Dioxin và những hệ lụy môi trường sinh thái rừng. https://baochinhphu.vn/dioxin-va-nhung-he-luy-moi-truong-sinh-thai-rung-102117263.htm

Báo Nhân Dân. (2007, June 18).

Báo Nhân Dân điện tử. (2022, August 10). Hành trình tìm công lý cho các nạn nhân chất độc da cam/dioxin. https://nhandan.vn/hanh-trinh-tim-cong-ly-cho-cac-nan-nhan-chat-doc-da-camdioxin-post709715.html

Bộ Tài nguyên và Môi trường. (2006). Tạp chí Độc học (Số 1).

Buckingham, W. A., Jr. (1982). The Air Force and herbicides in Southeast Asia, 1961–1971. Office of Air Force History, United States Air Force.

Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam. (2006). Kỷ yếu hội thảo quốc tế nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin.

Lê, C. Đ. (1999). Chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam: Lịch sử và hệ quả (D. Niblack Fox, Dịch; N. Khuyến, Hiệu đính). Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. (Tác phẩm gốc có tên Agent Orange in the Vietnam War: History and consequences).

Nguyễn, Đ. H. (2007). Cuộc chiến tranh bằng không quân và việc sử dụng vũ khí hóa học của Mỹ ở Lào trong những năm 1964–1971. Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, (3).

Nguyễn, V. T. (2004). Chất độc da cam/dioxin và hệ quả. Nhà xuất bản Trẻ.

Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Thái Bình. (2006). Báo cáo khái quát về tình hình người nghi nhiễm chất độc da cam/dioxin ở Thái Bình năm 2006.

Stellman, J. M., Stellman, S. D., Christian, R., Weber, T., & Tomasallo, C. (2003). The extent and patterns of usage of Agent Orange and other herbicides in Vietnam. Nature, 422(6933), 681–687. https://doi.org/10.1038/nature01537

Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. (2021). 60 năm thảm họa chất độc màu da cam (10/8/1961–10/8/2021) – Nỗi đau vẫn luôn còn. Cổng Thông tin điện tử Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/60-nam-tham-hoa-chat-doc-mau-da-cam-10-8-1961-10-8-2021-noi-dau-van-luon-con-1491882180

Ủy ban Quốc gia điều tra hậu quả chất hóa học dùng trong chiến tranh Việt Nam (UB 10-80). (1983a). Hội thảo quốc tế về chất diệt cỏ và làm trụi lá trong chiến tranh tác động lâu dài lên con người và thiên nhiên (Tập 1).

Ủy ban Quốc gia điều tra hậu quả chất hóa học dùng trong chiến tranh Việt Nam (UB 10-80). (1983b). Hội thảo quốc tế về chất diệt cỏ và làm trụi lá trong chiến tranh tác động lâu dài lên con người và thiên nhiên (Tập 2).

Ủy ban Quốc gia điều tra hậu quả chất hóa học dùng trong chiến tranh Việt Nam (UB 10-80). (2000). Các bệnh do hóa chất chiến tranh (Dioxin): Kỷ yếu công trình (Quyển 4).

Umweltbundesamt. (n.d.). Dioxins. https://www.umweltbundesamt.de/en/topics/chemicals/dioxins

Vo, Q. (2009). Restoration of the war-ravaged environment: A serious challenge to Vietnam’s sustainable development. Organohalogen Compounds, 71, 64–68.