Tranh giành độc quyền thương mại của Hà Lan với Bồ Đào Nha ở Macao (1601–1661)

Abstract

In the 16th century, the Netherlands was the most powerful merchant community in the European maritime trade networks. After the establishment of the Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), the Dutch competed fiercely with Portugal to eliminate their competitor to monopolize trade in Asia. China, which had an abundant supply of goods, especially silk, became the strategic target of the Netherlands. After many attempts to establish trade relations with China were rejected by the Ming government, the Netherlands turned their sights to Macao as an alternative. From a systemic approach, the article will focus on analyzing the context of the Dutch competition for trade monopoly with Portugal in Macao, the Dutch intrusion into Macao and the Portuguese response as well as suggesting and discussing the impacts of this process on the position of the two countries in the region in the following centuries.

Tóm tắt

Thế kỉ XVI, Hà Lan là cộng đồng thương nhân hùng mạnh bậc nhất trong các mạng lưới hải thương châu Âu. Sau khi thành lập Công ty Đông Ấn (VOC), Hà Lan đã cạnh tranh mạnh mẽ với Bồ Đào Nha nhằm loại bỏ đối thủ để chiếm độc quyền thương mại ở châu Á. Trung Quốc, nơi có nguồn cung hàng hoá dồi dào, đặc biệt là tơ lụa đã trở thành mục tiêu chiến lược của Hà Lan. Sau nhiều nỗ lực thiết lập quan hệ thương mại với Trung Quốc bị chính quyền nhà Minh khước từ, Hà Lan đã hướng tầm nhìn tới Macao như một giải pháp thay thế. Trên quan điểm tiếp cận hệ thống, bài viết sẽ tập trung phân tích bối cảnh tranh giành độc quyền thương mại của Hà Lan với Bồ Đào Nha ở Macao, hoạt động xâm nhập của Hà Lan vào Macao và sự đáp trả của Bồ Đào Nha cũng như gợi mở những tác động của quá trình này đối với vị thế của hai quốc gia trong khu vực những thế kỉ sau đó.