Nguyen Thuy Trang * , Nguyen Thi Thu Hang and Tran Dinh Nhan

* Corresponding author: (nguyenthuytrang@hueuni.edu.vn)

Abstract

In his exploration of war and its aftermath, Phùng Văn Khai uses the experiences of Agent Orange victims to prompt dialogue and reflection on human suffering. This article applies a poetics-based approach, integrating interdisciplinary perspectives from medicine, history, and sociology to analyze the novel Ho đo. It examines the physical and spiritual lives of these characters, as well as the humanistic values expressed in the work. The analysis focuses on three areas: women facing fear and despair in childbirth and marriage, children navigating genetic mutations and the desire for normalcy, and soldiers from both sides seeking reconciliation. This article aims to advance literary discourse on the consequences of chemical warfare, foster social empathy, and highlight the novel’s humanitarian significance.
Keywords: Agent Orange victims, Characters, Ho do, Phung Van Khai, The War in Vietnam

Tóm tắt

Khi viết về chiến tranh và hậu chiến, Phùng Văn Khai đã đề cập đến nạn nhân da cam như một cách thức đối thoại, truy vấn về quá khứ từ nỗi đau con người. Vận dụng phương pháp tiếp cận thi pháp học, kết hợp liên ngành y học, lịch sử và xã hội học, bài báo làm sáng tỏ hệ thống nhân vật đặc thù này, phân tích những biểu hiện thân thể, đời sống tinh thần và giá trị nhân văn mà nhà văn truyền tải qua tiểu thuyết Hồ đồ. Nội dung được triển khai trên các phương diện: (1) phụ nữ với sự ám ảnh và tuyệt vọng trên hành trình sinh nở, hôn nhân; (2) những đứa trẻ vô tội vùng vẫy giữa đột biến gene và khát vọng làm người; (3) người lính ở hai chiến tuyến hướng tới sự hòa giải dân tộc từ bi kịch nhân sinh. Qua đó, bài báo góp phần bổ sung vào nghiên cứu diễn ngôn văn học về hậu quả chiến tranh hóa học, khơi dậy sự đồng cảm xã hội và khẳng định giá trị nhân đạo của tác phẩm.
Từ khóa: Chiến tranh ở Việt Nam, Hồ đồ, Nạn nhân da cam, Nhân vật, Phùng Văn Khai

Article Details

References

Abrams, M. H., & Harpham, G. G. (2009). A glossary of literary terms (9th ed.). Wadsworth Cengage Learning.

Alexievich, S. (2018). Những nhân chứng cuối cùng: Solo cho giọng trẻ em (Phan Xuân Lan, Dịch). Nhà xuất bản Phụ nữ.

Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (2012, August 30). Một số số liệu về nạn nhân chất độc da cam/dioxin. https://mod.gov.vn/vn/noi-dung/sa-ttk/sa-ttdv-tochuchoi/sa-ttk-ctch-hnncddc/sa-ttk-ctch-hnncddc-tl/6966f6b8-3398-439d-a4df-fa2f3143e153

Đảng Cộng sản Việt Nam. (1991). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII. Nhà xuất bản Sự Thật.

Hoàng, B. T. (2010). Nạn nhân chất da cam/dioxin ở Việt Nam và nỗi lo về thế hệ tương lai. Trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế (pp. 100–116). Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam. (2024a, June 1). Thông điệp về thảm họa da cam ở Việt Nam. https://www.vava.org.vn/thong-diep-ve-tham-hoa-da-cam-o-viet-nam

Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam. (2024b, June 1). 120 câu hỏi và đáp về chất độc da cam/dioxin do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. https://www.vava.org.vn/120-cau-hoi-dap-ve-chat-doc-da-camdioxin-do-my-su-dung-trong-chien-tranh-o-viet-nam

Kenneth, J. (2005, March 28). Một người Mỹ ở Việt Nam hôm nay. Nhân Dân. https://nhandan.vn/mot-nguoi-my-o-viet-nam-hom-nay-post519015.html

Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam. (2024, June 16). Chương trình Hậu phương chiến sĩ: Phùng Văn Khai – Chuyện chưa kể. http://qpvn.vn/tin-video/phung-van-khai-chuyen-chua-ke.html

Lê, V. H., & Martinez, M. (2012). Hậu quả tổn thương tâm lí ở các cựu chiến binh bị nhiễm chất độc da cam. Tạp chí Tâm lý học, (5)(158), 26–35.

Nguyễn, T. H. (2006). Từ điển tu từ – phong cách – thi pháp học. Nhà xuất bản Giáo dục.

Nguyễn, T. T. (2021, August 6). Văn chương, nghệ thuật góp phần chia sẻ, xoa dịu nỗi đau da cam. https://www.qdnd.vn/van-hoa/van-hoc-nghe-thuat/van-chuong-nghe-thuat-gop-phan-chia-se-xoa-diu-noi-dau-da-cam-667604

Nhật Anh. (2022, August 10). Hành trình xoa dịu nỗi đau chất độc da cam. Nhân Dân. https://nhandan.vn/hanh-trinh-xoa-diu-noi-dau-chat-doc-da-cam-post709660.html

Nhóm đối thoại Việt – Mỹ về chất độc da cam/dioxin. (2010). Bản tuyên bố và chương trình hành động. Hà Nội & Washington.Phùng, V. K. (2023). Hồ đồ (Tái bản lần thứ nhất). Nhà xuất bản Văn học.

Phương, L., Trần, Đ. S., Nguyễn, X. N,. Lê, N. T., La, K. H., Thành, T. T. B. (1997). Lý luận văn học. Nhà xuất bản Giáo dục.

Phương, L. (2002). Lý luận văn học (Văn học – nhà văn – bạn đọc). Nhà xuất bản Đại học Sư phạm.

Yang, Y. S., Cheon, M., & Kwak, Y. T. (2016). Is Parkinson’s disease with history of Agent Orange exposure different from idiopathic Parkinson’s disease? Dementia and Neurocognitive Disorders, 15(3), 75–81. https://doi.org/10.12779/dnd.2016.15.3.75