Nghiên cứu này điều tra việc đánh giá và điều chỉnh các nhiệm vụ đọc trong sách giáo khoa Tiếng Anh 9 – Global Success của giáo viên tiếng Anh tại một trường trung học cơ sở ở Việt Nam. Dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn bán cấu trúc, quan sát lớp học, và phân tích giáo án, phục vụ cho một nghiên cứu trường hợp định tính. Kết quả cho thấy các giáo viên đánh giá các nhiệm vụ đọc dựa trên mức độ khó về ngôn ngữ, sự phù hợp về văn hoá – ngữ cảnh, và mức độ kích thích tư duy, phản ánh các khung lý thuyết đã được thiết lập về phân tích nhiệm vụ và đánh giá sách giáo khoa, bao gồm thang phân loại tư duy Bloom (Anderson & Krathwohl, 2001) và tiêu chí đánh giá sách giáo khoa của Cunningsworth (1995). Các hình thức điều chỉnh bao gồm đơn giản hóa văn bản, kích hoạt kiến thức nền của học sinh, tích hợp công nghệ, và thiết kế các hoạt động tương tác. Việc điều chỉnh của giáo viên đối với các nhiệm vụ đọc có xu hướng làm cho bài học trở nên sinh động hơn, tăng cường sự tham gia của học sinh, đồng thời nâng cao khả năng hiểu và tư duy phản biện của học sinh về văn bản. Nghiên cứu này đưa ra những gợi ý cho việc dạy đọc phù hợp với bối cảnh, đồng thời đề xuất cho giáo viên, nhà thiết kế chương trình và các chương trình đào tạo giáo viên những cách thức điều chỉnh sách giáo khoa nhằm nâng cao kỹ năng đọc hiểu.

Nghiên cứu này tìm hiểu việc giáo viên tiếng Anh ở tiểu học lựa chọn các hoạt động kịch khi dạy kỹ năng nói trong bối cảnh triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh năm 2018. Nghiên cứu được thực hiện với 12 giáo viên tiếng Anh từ chín trường tiểu học trên địa bàn huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị; tất cả giáo viên tham gia đều giảng dạy tiếng Anh lớp 3 sử dụng bộ sách Global Success 3. Dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn bán cấu trúc và 24 lượt quan sát lớp học, với mỗi giáo viên được quan sát hai tiết học. Dữ liệu phỏng vấn và quan sát được phân tích theo phương pháp phân tích chủ đề, trong khi các tần suất mô tả được sử dụng để khái quát các xu hướng trong việc giáo viên lựa chọn hoặc sử dụng chín loại hoạt động kịch. Kết quả cho thấy giáo viên nhìn chung nhận thức hoạt động kịch là một phương thức mang tính thực tiễn và tạo hứng thú, góp phần thúc đẩy sự tham gia của học sinh và tạo cơ hội sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp. Đóng vai là hoạt động được lựa chọn nhất quán và phổ biến nhất (12/12 giáo viên, 100%), tiếp đến là trò chơi kịch/ngôn ngữ, hoạt động kịch không lời và xây dựng hình ảnh tĩnh (mỗi loại được 10/12 giáo viên lựa chọn, tương đương 83%). Các hoạt động có yêu cầu cao hơn, bao gồm ứng tác, đọc diễn trên sân khấu, tiểu phẩm và viết kịch bản, được lựa chọn với tần suất thấp hơn. Kết quả cho thấy sự lựa chọn của giáo viên không chỉ chịu ảnh hưởng bởi giá trị sư phạm họ nhận thức được mà còn bởi mục tiêu bài học, yêu cầu chuẩn bị bài, năng lực của học sinh, quỹ thời gian dành cho tiết học và các điều kiện bối cảnh của lớp học. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nhằm hỗ trợ giáo viên lựa chọn, thiết kế mức hỗ trợ và điều chỉnh các hoạt động kịch phù hợp với những điều kiện thuận lợi cũng như những hạn chế của lớp học tiếng Anh như một ngoại ngữ ở bậc tiểu học.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm hiểu các yếu tố động lực, các chiến lược học phát âm và những khó khăn mà sinh viên không chuyên tiếng Anh gặp phải trong quá trình tự học phát âm. Nghiên cứu áp dụng thiết kế hỗn hợp, kết hợp cả phương pháp định lượng và định tính. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi được xây dựng dựa trên các khung lý thuyết, bao gồm Thuyết Tự quyết (Self-Determination Theory), Học tập tự định hướng (Self-Directed Learning) và các chiến lược học ngôn ngữ của Oxford (1990), kết hợp với nhật ký học tập và phỏng vấn bán cấu trúc. Dữ liệu định lượng được phân tích bằng thống kê mô tả, trong khi dữ liệu định tính được phân tích bằng phân tích chủ đề. Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên không chuyên tiếng Anh thể hiện mức độ cao của cả động lực nội tại và động lực ngoại tại, trong đó động lực nội tại có điểm trung bình tổng hợp khá cao hơn. Trong nhóm động lực ngoại tại, cơ hội nghề nghiệp trong tương lai là yếu tố động lực được đánh giá cao nhất, trong khi sự tiến bộ được nhận thức, cảm giác hài lòng và sự gia tăng tự tin là những yếu tố đóng góp quan trọng nhất vào động lực nội tại. Kết quả cũng cho thấy các chiến lược nhận thức là nhóm chiến lược học phát âm được sử dụng thường xuyên nhất, bao gồm luyện tập lặp lại, bắt chước và sử dụng các ứng dụng số trong quá trình tự học phát âm. Bên cạnh đó, nghiên cứu chỉ ra rằng những rào cản tâm lý là thách thức lớn ảnh hưởng đến động lực và sự kiên trì của sinh viên trong hoạt động tự học phát âm. Các kết quả nghiên cứu mang lại những hàm ý sư phạm đối với người học, giảng viên tiếng Anh và các cơ sở giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả tự học phát âm tiếng Anh của sinh viên không chuyên tiếng Anh.

Nghiên cứu định tính này khảo sát những thách thức về mặt cảm xúc mà các sinh viên ngành Sư phạm Tiếng Anh, hiện đang theo học tại Trường Đại học Ngoại ngữ Huế (HUFLIS), phải đối mặt trong quá trình thực tập tại Thái Lan, cũng như các chiến lược điều chỉnh cảm xúc mà họ đã áp dụng. Mười hai sinh viên năm thứ tư đã tham gia vào các cuộc phỏng vấn bán cấu trúc. Phương pháp phân tích theo chủ đề của Braun và Clarke (2006) được sử dụng để xác định các mô hình lặp lại. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các sinh viên sư phạm tiếng Anh thường xuyên trải qua những trải nghiệm cảm xúc tiêu cực như lo âu, thất vọng, kiệt sức và cảm giác bị quá tải. Dựa trên mô hình quy trình điều chỉnh cảm xúc của Gross (1998), nghiên cứu cho thấy các chiến lược điều chỉnh thường được sử dụng bao gồm: đánh giá lại nhận thức (tự thoại tích cực), điều chỉnh phản ứng (hít thở/thực hành chánh niệm), điều chỉnh hành vi (ngôn ngữ cơ thể và kiểm soát giọng nói), và tìm kiếm sự hỗ trợ, đặc biệt là sự hỗ trợ phi chính thức từ bạn bè thông qua các nền tảng số. Nghiên cứu nhấn mạnh tính đặc thù về ngữ cảnh của các tác nhân gây căng thẳng trong các kỳ thực tập quốc tế (đặc biệt là lo âu liên quan đến rào cản ngôn ngữ) và đưa ra các đề xuất thực tiễn cho chương trình đào tạo giáo viên, trong đó cần lồng ghép nội dung đào tạo về nhận thức và kỹ năng điều chỉnh cảm xúc. Những hạn chế của nghiên cứu và hướng đi cho các nghiên cứu trong tương lai cũng được thảo luận.

Phát triển vốn từ cho trẻ mầm non, đặc biệt là tính từ, là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non. Nghiên cứu này tập trung khảo sát thực trạng phát triển tính từ cho trẻ 4-5 tuổi ở các trường mầm non trên địa bàn thành phố Huế thông qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học. Nội dung khảo sát bao gồm: nhận thức của giáo viên về việc thực hiện nhiệm vụ phát triển tính từ đối với trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học; thực trạng tổ chức hoạt động làm quen tác phẩm văn học cho trẻ 4-5 tuổi của giáo viên; đặc điểm tính từ của trẻ 4-5 tuổi. Kết quả khảo sát là cơ sở để đề xuất các biện pháp phát triển tính từ cho trẻ mầm non trên địa bàn thành phố Huế, góp phần đáp ứng yêu cầu của giáo dục mầm non hiện đại.

Nghiên cứu này trình bày phân tích định lượng về giao tiếp bác sĩ-bệnh nhân trong loạt phim truyền hình nổi tiếng “House M.D.”. Bằng cách sử dụng Hệ thống Phân tích Tương tác Roter (RIAS), nghiên cứu này khảo sát mười tập phim của loạt phim để đo lường ba chỉ số cấu trúc chính: Tỷ lệ Áp đảo bằng lời nói (VDR), Tỷ lệ Cân bằng Nội dung (CBR), và Tỷ lệ Kiểm soát Giao tiếp (CCR). Kết quả cho thấy một nghịch lý: dù VDR cho thấy sự cân bằng đáng ngạc nhiên về lượt lời, trái ngược với thực tế lâm sàng, CBR lại cho thấy đối thoại thiên về y sinh một cách áp đảo. Hơn nữa, một động thái tưởng chừng do bệnh nhân kiểm soát (CCR > 1.0) thực chất là tạo tác thống kê, chủ yếu bắt nguồn từ việc Bác sĩ House cung cấp thông tin một cách sâu rộng thay vì từ sự chủ động thực sự của bệnh nhân. Chúng tôi kết luận rằng House M.D. đã trình bày một mô hình giao tiếp hấp dẫn nhưng dễ gây hiểu lầm, trong đó hình thức tham gia của bệnh nhân chỉ được vay mượn để củng cố quyền lực chẩn đoán duy nhất của người bác sĩ.

Phát triển ngôn ngữ mạch lạc là một trong những nội dung giáo dục ngôn ngữ quan trọng đối với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Ở trường mầm non, hoạt động làm quen tác phẩm văn học có vai trò quan trọng đối với sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. Bài báo hướng đến đề xuất một số biện pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi dân tộc Bahnar ở các trường mầm non huyện Đak Đoa tỉnh Gia Lai, bao gồm: Xây dựng môi trường hỗ trợ hoạt động làm quen tác phẩm văn học; tổ chức hoạt động làm quen tác phẩm văn học với các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực; phối hợp với gia đình để nâng cao hiệu quả phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi dân tộc Bahnar trong hoạt động làm quen tác phẩm văn học. Các biện pháp này sẽ góp phần kích thích hứng thú của trẻ, giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động, từ đó phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ mạch lạc.

Bài báo hướng đến đề xuất một số biện pháp phát triển khả năng tiền đọc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động góc, bao gồm: Xây dựng môi trường ở các góc hỗ trợ phát triển khả năng tiền đọc cho trẻ 5-6 tuổi. Tăng cường đọc sách cùng trẻ ở hoạt động góc. Giáo viên cùng trẻ thiết kế sách. Phát triển khả năng tiền đọc thông qua tổ chức trò chơi làm quen với chữ cái ở các góc. Các biện pháp được trình bày cụ thể về mục đích và các thực hiện. Điều này sẽ góp phần chuẩn bị hành trang cho trẻ bước vào lớp 1.

Từ giá trị của truyện Ehon, một thể loại truyện tranh nổi tiếng có xuất xứ từ Nhật Bản, bài báo đã đề xuất các biện pháp sử dụng truyện Ehon vào giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi ở trường mầm non. Các biện pháp hướng đến sử dụng truyện Ehon ở hoạt động góc, hoạt động cho trẻ làm quen tác phẩm văn học và hoạt động trải nghiệm thư viện sách. Tất cả các biện pháp đều được trình bày cụ thể về mục đích và cách thực hiện. Điều này sẽ góp phần phát huy tối đa vai trò của truyện Ehon đối với việc giáo dục một số kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi.

Tích cực hóa vốn từ là mục tiêu quan trọng trong dạy học môn Tiếng Việt ở nhà trường tiểu học. Vốn từ phong phú, kỹ năng sử dụng từ hiệu quả tác động rất lớn đến chất lượng hoạt động tạo lập ngôn bản của học sinh. Từ các khảo cứu lý luận về tích cực hóa vốn từ và vai trò của hoạt động rèn kỹ năng sử dụng từ trong hỗ trợ thực hành viết văn miêu tả cho học sinh lớp 2 và 3, bài viết đề xuất một số biện pháp nhằm giúp người học gia tăng hiệu quả dùng từ trong những tình huống, ngữ cảnh cụ thể.

Bài báo nghiên cứu việc phát triển năng lực giao tiếp đa phương thức cho học sinh lớp 4 và lớp 5 thông qua hoạt động nói và nghe trong môn Tiếng Việt, trên cơ sở định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018a). Dựa trên khung lý luận về năng lực giao tiếp và giao tiếp đa phương thức, bài viết làm rõ vai trò của nói và nghe như những hoạt động trung tâm trong việc tích hợp các phương thức biểu đạt như ngôn ngữ nói, hình ảnh, âm thanh, cử chỉ và các phương tiện hỗ trợ. Thông qua phân tích yêu cầu cần đạt và nội dung dạy học nói và nghe trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 4 và 5 (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống), nghiên cứu cho thấy tiềm năng lớn trong việc hình thành và phát triển năng lực giao tiếp đa phương thức cho học sinh. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số biện pháp sư phạm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học nói và nghe theo định hướng phát triển năng lực, góp phần cải thiện chất lượng dạy học môn Tiếng Việt ở tiểu học trong bối cảnh giáo dục hiện đại.

Trong bối cảnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhấn mạnh yêu cầu phát triển năng lực người học, việc dạy học tiếp nhận và tạo lập văn bản đa phương thức ở tiểu học trở thành một nhiệm vụ quan trọng. Bài báo tập trung nghiên cứu việc phát triển năng lực tiếp nhận và tạo lập văn bản đa phương thức cho học sinh lớp 4 trong môn Tiếng Việt. Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và yêu cầu của chương trình, bài báo đề xuất quy trình và các biện pháp tổ chức dạy học nhằm hỗ trợ học sinh nhận diện, phân tích, tổng hợp và tạo lập văn bản đa phương thức phù hợp với đặc điểm tâm lý và năng lực của lứa tuổi. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở tham khảo cho giáo viên trong việc thiết kế hoạt động và bài tập dạy học văn bản đa phương thức, qua đó nâng cao hiệu quả dạy học Tiếng Việt lớp 4 theo định hướng phát triển năng lực.

Phát triển năng lực đọc văn bản thông tin cho học sinh các lớp đầu cấp tiểu học là mục tiêu mang tính chiến lược trong bối cảnh hiện nay. Bên cạnh nhiệm vụ luyện đọc thành tiếng, nhà giáo dục có thể vận dụng một số kỹ thuật dạy học tích cực để nâng cao chất lượng luyện đọc hiểu văn bản thông tin cho người học. Từ việc lý giải mục đích của việc lựa chọn, vận dụng kỹ thuật dạy học vào tổ chức rèn kỹ năng đọc hiểu, bài viết xác định cách thức thực hiện biện pháp và tường minh bằng một số thiết kế minh họa có khả năng áp dụng ở trường tiểu học.

Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường tiểu học là một trong những nhiệm vụ chiến lược góp phần thực hiện thành công mục tiêu đổi mới chương trình, sách giáo khoa hiện nay. Mặc dù công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt trong giai đoạn hiện nay đã được chú trọng cải tiến nhưng thực tế cho thấy vẫn còn một số hạn chế về quản lý mục tiêu, quản lý kiểm tra, đánh giá. Chúng tôi đã thực hiện nghiên cứu thực trạng thông qua khảo sát 27 cán bộ quản lý, 92 giáo viên ở 10 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Các số liệu ghi nhận được có giá trị tham khảo tốt, giúp nhà quản lý bước đầu đánh giá được nhận thức, hiệu quả của việc quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở tiểu học; từ đó đề xuất các giải pháp sư phạm hữu hiệu.

Giáo dục thông qua trò chơi được giới thiệu như một mô hình học tập hiệu quả ở tất cả các cấp học tại nhiều quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, mô hình này thực sự có hiệu quả đối với giáo dục tiểu học bởi tính phù hợp đối tượng và cả nội dung, cách thức thực hiện. Từ các khảo cứu lý luận và thực tiễn, bài viết đi đến những phân tích về ý nghĩa của việc vận dụng mô hình này vào rèn kỹ năng viết đoạn văn cho học sinh lớp 3 nhằm khơi gợi hứng thú viết sáng tạo, gia tăng hiệu quả tương tác của người học với các đề tài cụ thể.

Kỹ năng so sánh kích thước là một trong những kỹ năng toán học quan trọng đối với quá trình phát triển của một đứa trẻ. Việc nhận biết được mức độ phát triển kỹ năng này của trẻ sẽ hỗ trợ rất nhiều cho các giáo viên mầm non cũng như các nhà giáo dục trong quá trình nghiên cứu và phát triển giáo dục mầm non. Bài viết trình bày một số kết quả nghiên cứu về các dạng kỹ năng so sánh kích thước của trẻ mẫu giáo, xác định các biểu hiện, những bài tập đánh giá và thực trạng phát triển kỹ năng so sánh kích thước của trẻ mẫu giáo ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Huế.

Giáo dục lòng biết ơn là một nội dung quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách tốt đẹp cho trẻ mầm non. Tuy nhiên, hoạt động giáo dục lòng biết ơn tại Việt Nam còn mang tính khuôn mẫu và hình thức. Nghiên cứu này nhằm giải quyết thách thức đó bằng cách đề xuất một định hướng mới trong việc tổ chức hoạt động giáo dục lòng biết ơn thông qua dự án học tập. Dựa trên cơ sở lý luận và tính khả thi của dự án học tập trong trường mầm non, nghiên cứu đã xây dựng một quy trình tổ chức dự án giáo dục lòng biết ơn gồm ba bước tuần tự: (1) Xác định mục tiêu, nội dung; (2) Thiết kế dự án theo 3 giai đoạn (Mở đầu, Phát triển, Kết thúc); và (3) Hoàn thiện, đánh giá và điều chỉnh. Dự án minh họa “Mẹ yêu” được sử dụng làm ví dụ điển hình cho việc ứng dụng quy trình đề xuất.